بررسی قرارداد سئو؛ چه بندهایی را پیش از امضا چک کنیم؟

قرارداد سئو معمولا چند ماه یا یک سال طول می‌کشد و بیشتر کارهایش، برخلاف طراحی سایت، به چشم نمی‌آید. اگر از اول روشن نشود چه کاری انجام می‌شود، دسترسی‌ها دست کیست و پیشرفت با چه معیاری سنجیده می‌شود، چند ماه بعد هر دو طرف احساس می‌کنند طرف مقابل به تعهدش عمل نکرده. این راهنما بندهایی را مرور می‌کند که پیش از امضای قرارداد سئو باید بخوانید، بپرسید و مکتوب کنید.

این متن مشاوره‌ی حقوقی نیست. برای متن نهایی قرارداد، به‌خصوص در مبالغ بالا، با یک حقوق‌دان مشورت کنید. هدف این راهنما این است که بدانید از نظر فنی و کاری چه چیزهایی باید در قرارداد باشد.

پیش از قرارداد: چه سؤال‌هایی بپرسید؟

گوگل در صفحه‌ی «آیا به متخصص سئو نیاز دارید؟» فهرستی از سؤال‌ها را برای پیش از استخدام مجری سئو پیشنهاد می‌کند. خلاصه و بومی‌شده‌ی آن‌ها:

• نمونه‌ی کار قبلی‌تان را نشان می‌دهید؟ (سایت زنده، نه فقط تصویر نمودار)
• آیا مطابق رهنمودهای رسمی گوگل (Search Essentials) کار می‌کنید؟
• چه نتیجه‌ای را، در چه بازه‌ای، با چه شاخصی انتظار دارید؟
• در حوزه‌ی کاری من، شهر من یا بازار خارجی تجربه دارید؟
• هر تغییری که روی سایت می‌دهید، با دلیلش به من گزارش می‌شود؟
• درباره‌ی کسب‌وکار من، رقبا و مسیر آمدن مشتری سؤال می‌پرسید؟

مجری‌ای که پیش از اعلام قیمت هیچ سؤالی درباره‌ی کسب‌وکار شما نمی‌پرسد، احتمالا بسته‌ی آماده‌ای می‌فروشد که برای همه یکی است.

بندهایی که باید در قرارداد سئو باشد

۱. شرح دقیق کار (Scope)

«انجام سئو» شرح کار نیست. قرارداد باید بگوید هر ماه دقیقا چه تحویل می‌شود. مثلا:

• ممیزی فنی اولیه و فهرست مشکلات با اولویت؛
• تعداد صفحه‌هایی که بهینه می‌شود (عنوان، توضیح متا، ساختار سرتیترها، لینک داخلی)؛
• تعداد و نوع محتوای تازه، و این‌که نوشتن آن با کیست؛
• تحقیق کلمات کلیدی و نقشه‌ی این‌که هر کلیدواژه مال کدام صفحه است؛
• اصلاحات فنی: چه کسی انجام می‌دهد؟ مجری سئو یا برنامه‌نویس شما؟

اگر سایت را شرکت دیگری ساخته، روشن کنید اصلاحات فنی که به برنامه‌نویسی نیاز دارد جزو قرارداد است یا هزینه‌ی جدا دارد. این یکی از رایج‌ترین ریشه‌های اختلاف است.

۲. مالکیت حساب‌ها و دسترسی‌ها

حساب سرچ کنسول، گوگل آنالیتیکس، هاست، دامنه و پنل مدیریت سایت باید به نام خود شما باشد. مجری سئو با نقش کاربر به این حساب‌ها اضافه می‌شود و در پایان قرارداد، دسترسی‌اش برداشته می‌شود، بی‌آن‌که داده‌های تاریخی از دست برود. گوگل هم توصیه می‌کند برای ممیزی اولیه فقط دسترسی خواندنی سرچ کنسول بدهید، نه دسترسی کامل.

دارایی	مالک	دسترسی مجری
دامنه و هاست	شما	فقط در صورت نیاز و با رمز جداگانه
سرچ کنسول	شما (Owner)	کاربر؛ کامل یا محدود بنا به شرح کار
گوگل آنالیتیکس	شما	نقش ویرایشگر یا تحلیلگر
پنل مدیریت سایت	شما	حساب کاربری جداگانه به نام مجری
محتوای تولیدشده	شما، پس از تسویه	—

۳. شاخص‌های سنجش و گزارش

قرارداد باید بگوید پیشرفت با چه معیارهایی سنجیده می‌شود و گزارش هر چند وقت و در چه قالبی می‌رسد. شاخص‌های قابل‌اتکا معمولا از سرچ کنسول و آنالیتیکس خود شما می‌آیند: تعداد نمایش و کلیک در گوگل، میانگین جایگاه کوئری‌های هدف، صفحه‌های ایندکس‌شده، و مهم‌تر از همه، تماس یا فرم و فروشی که از جست‌وجوی ارگانیک آمده. توضیح هر کدام از این شاخص‌ها را در راهنمای خواندن گزارش سئو آورده‌ایم.

«تعداد کلیدواژه در صفحه‌ی اول» به‌تنهایی شاخص خوبی نیست. می‌شود ده‌ها کلیدواژه‌ی بی‌مشتری را به صفحه‌ی اول برد و هیچ تماسی نگرفت.

۴. بند تضمین؛ چیزی که نباید باشد

گوگل در همان راهنمای انتخاب متخصص سئو صریحا می‌گوید هیچ‌کس نمی‌تواند رتبه‌ی اول را تضمین کند. قراردادی که «رتبه‌ی اول در ۳ ماه» یا «بازگشت وجه در صورت نرسیدن به صفحه‌ی اول» را وعده می‌دهد، معمولا یا روی کلیدواژه‌های بی‌رقابت بسته شده یا به روش‌هایی متکی است که ممکن است سایت شما را جریمه کند. به‌جای تضمین رتبه، تعهد به کار مشخص، گزارش شفاف و شاخص‌های قابل‌سنجش را مکتوب کنید.

۵. لینک‌سازی و رپورتاژ

اگر قرارداد لینک‌سازی دارد، بپرسید لینک‌ها از کجا می‌آیند. لینک خریدنی با هدف دست‌کاری رتبه خلاف سیاست‌های اسپم گوگل است و مسئولیتش با صاحب سایت می‌ماند، نه مجری. البته هر لینک پولی ممنوع نیست: طبق همان سیاست‌ها، لینک تبلیغاتی یا رپورتاژ باید با rel="sponsored" (یا nofollow) مشخص شود. پس بپرسید رپورتاژها با این برچسب منتشر می‌شوند یا نه. رپورتاژ آگهی را هم از نظر هزینه مشخص کنید: هزینه‌ی انتشار جزو مبلغ قرارداد است یا جدا؟ فهرست رسانه‌ها پیش از انتشار به تأیید شما می‌رسد؟

۶. مدت، تمدید و فسخ

• حداقل مدت قرارداد چقدر است و چرا؟ (اثر سئو معمولا چند ماه طول می‌کشد، ولی قرارداد بی‌پایان هم منطقی نیست.)
• تمدید خودکار است یا با توافق دوباره؟
• هر طرف با چه مدت اطلاع قبلی می‌تواند قرارداد را تمام کند؟
• بعد از فسخ چه چیزی تحویل می‌شود: گزارش نهایی، فهرست تغییرات، فایل‌های محتوا؟

۷. هزینه و نحوه‌ی پرداخت

مبلغ ماهانه یا پروژه‌ای، موعد پرداخت، و هزینه‌هایی که جدا حساب می‌شود (نوشتن محتوا، رپورتاژ، ابزارهای پولی، برنامه‌نویسی) را بنویسید. برای این‌که بدانید چه عواملی قیمت سئو را بالا و پایین می‌برد، راهنمای هزینه‌ی سئو را ببینید.

نشانه‌های هشدار در قرارداد سئو

نشانه	چرا مشکل است؟
تضمین رتبه‌ی اول یا بازگشت وجه وابسته به رتبه	رتبه در اختیار هیچ مجری‌ای نیست؛ معمولا یعنی کلیدواژه‌ی بی‌ارزش یا روش پرخطر
حساب سرچ کنسول یا آنالیتیکس به نام مجری	دسترسی شما به داده‌ی آنالیتیکس ممکن است با پایان قرارداد قطع شود؛ در سرچ کنسول هم تا مالکیت را خودتان تأیید نکنید، به داده‌ها دسترسی ندارید
«بسته‌ی ۱۰۰۰ بک‌لینک»	لینک انبوه و بی‌کیفیت خلاف سیاست‌های گوگل است
گزارش فقط با نمودار ابزار شخص ثالث	عدد ابزارهای بیرونی برآورد است؛ گزارش باید داده‌ی سرچ کنسول خودتان را هم نشان دهد
شرح کار مبهم («بهینه‌سازی کامل سایت»)	نمی‌شود سنجید چه چیزی تحویل شده
پنهان‌کاری درباره‌ی تغییرات روی سایت	مسئولیت هر تغییر با صاحب سایت است

چک‌لیست پیش از امضا

• شرح کار ماهانه با عدد و نوع خروجی مکتوب شده است.
• همه‌ی حساب‌ها به نام شماست و مجری فقط کاربر است.
• شاخص‌های سنجش و قالب و زمان گزارش مشخص است.
• هیچ تضمین رتبه‌ای در قرارداد نیست؛ به‌جایش تعهد به کار مشخص است.
• منبع لینک‌ها و هزینه‌ی رپورتاژ روشن است.
• مدت، تمدید، فسخ و تحویلی‌های پایان کار نوشته شده است.
• هزینه‌های جانبی (محتوا، برنامه‌نویسی، ابزار) جدا مشخص شده است.

قرارداد سئو با وب‌نوش

در همکاری سئو با وب‌نوش همین اصول را رعایت می‌کنیم: حساب‌ها به نام خودتان، شرح کار ماهانه‌ی مکتوب، گزارش از داده‌ی سرچ کنسول خود سایت و بدون تضمین رتبه. اگر کسب‌وکارتان در تبریز یا ارومیه است، جزئیات همکاری آنلاین را در صفحه‌ی سئوی تبریز و صفحه‌ی سئوی ارومیه ببینید.